Ενεστώτας-Τώρα

Ανάλογα πώς χρησιμοποιούμε τα ρήματα, έχουμε τους χρόνους, δηλαδή για παλιά, για τώρα, για το ύστερα ή το μετά. Θα αρχίσουμε με έναν χρόνο, τον Ενεστώτα, ο οποίος μιλάει για το τι κάνουμε τώρα. Να θυμίσουμε εδώ ότι στα ρήματα έχουμε πρόσωπα, που μας δείχνουν ποιος κάνει ή παθαίνει κάτι. Έτσι, λοιπόν, έχουμε τα εξής πρόσωπα: εγώ, εσύ, αυτός, εμείς, εσείς, αυτοί.

Ενεστώτας
                                                  
εγώ      δένω
εσύ      δένεις
αυτός   δένει
εμείς    δένουμε
εσείς    δένετε
αυτοί*  δένουν   * Όταν κλίνουμε τα ρήματα δεν είμαστε υποχρεωμένοι να γράφουμε τα πρόσωπα.                                Τα γράφουμε μόνο για να μας βοηθήσουν στην κλίση.

Άρθρα: Οριστικά και Αόριστα

Άρθρα είναι οι λεξούλες που μπαίνουν πριν από τα επίθετα και τα ουσιαστικά και έτσι μπορούμε να καταλάβουμε το γένος τους (αρσενικό, θηλυκό και ουδέτερο). Τα χωρίζουμε σε:

1. Οριστικά: o,  η,  το

2. Aόριστα: ένας, μία, ένα

Τα οριστικά άρθρα τα χρησιμοποιούμε, όταν ξέρουμε για ποιον μιλάμε, ενώ τα αόριστα, όταν μιλάμε για κάτι γενικό κι όχι συγκεκριμένο. 

Π.χ. Η γάτα μου έχει άσπρο χρώμα. (Μιλάμε για κάτι που ξέρουμε , κάτι  συγκεκριμένο).

       Έξω είναι μια άσπρη γάτα.(Μιλάμε για κάτι γενικό)

Προσοχή! Το αόριστο άρθρο δεν έχει πληθυντικό αριθμό!

Γραμματική-Ρήματα

 Ρήματα είναι οι λέξεις που μας δείχνουν ότι κάτι κάνω ή κάτι παθαίνω. 

Π.χ. Εγώ πίνω χυμό. (Κάνω)

       Εγώ λερώνομαι. (Παθαίνω)

Τα ρήματα γράφονται με ω, όταν τελειώνουν σε (ω) και με αι, όταν τελειώνουν σε (αι).

Πολλά ρήματα δεν μας δείχνουν ότι κάτι κάνουμε ή κάτι παθαίνουμε. Τότε λέμε ότι βρισκόμαστε σε μια κατάσταση. 

Π.χ. Εγώ κοιμάμαι και ονειρεύομαι. 

Όλα αυτά το ρήματα τελειώνουν σε -μαι. 

Π.χ. κάθομαι, φαντάζομαι, πληρώνομαι, χασμουριέμαι κ.α.

Γραμματική-Οι Πτώσεις

                                   ΟΙ ΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

Οι διάφορες μορφές που παίρνει το ουσιαστικό όταν κλίνεται λέγονται πτώσεις και είναι τέσσερις: η ονομαστική, η γενική, η αιτιατική και η κλητική.

Ονομαστική Πτώση

Για να βρεις τα ουσιαστικά που είναι σε ονομαστική πτώση, απάντησε στην ερώτηση «ποιος; ποια; ποιοι; ποιες;». Π.χ.:
- Ποιος γαβγίζει;  Ο σκύλος.
- Ποια τραγουδάει; Η αδερφή μου.
- Ποιοι παίζουν; Τα παιδιά.

                                            Γενική Πτώση

Η γενική πτώση μας δείχνει σε ποιον ανήκει κάτι, γι’ αυτό πολλές φορές απαντά στην ερώτηση ποιανού, ποιανής, τίνος; Π.χ.:

- Η δασκάλα πήρε το χάρακα της Μαρίας. (ποιανής;)
- Μας φώναξε από το παράθυρο του σπιτιού της. (τίνος;)

Προσοχή: Όλα τα ουσιαστικά σχηματίζουν τη γενική πληθυντικού σε -ων. πχ: ο φρουρός - των φρουρών, η χώρα - των χωρών, το κουτί - των κουτιών

Αιτιατική Πτώση

Για να βρω τα ουσιαστικά που είναι σε αιτιατική πτώση απαντώ στην ερώτηση "τι;" . Π.χ.:

- Κοιτάζω τ' αστέρια. (Τι κοιτάζεις; -Τ' αστέρια)
- Πήρα το μολύβι σου. (Τι πήρες; -Το μολύβι)

Προσοχή: της (γενική πτώση) - τις (αιτιατική πτώση)
- Βάζουμε "της" όταν μιλάμε για ένα αντικείμενο (πχ: της τσάντας).
- Βάζουμε "τις" όταν μιλάμε για πολλά αντικείμενα (πχ: τις τσάντες).

Κλητική Πτώση

Κλητική πτώση χρησιμοποιούμε όταν καλούμε ή προσφωνούμε κάποιον. Π.χ.:

- Παιδιά, ελάτε μέσα. Τελείωσε το διάλειμμα. 
- Γιώργο, διάβασε την εκφώνηση της άσκησης.

Συλλαβές

Οι λέξεις ανάλογα με πόσες συλλαβές (φωνές) έχουν τις χωρίζουμε σε:

Μονοσύλλαβες είναι οι λέξεις που έχουν μία συλλαβή.
 Πχ. να, ναι, θα, για
Δισύλλαβες είναι οι λέξεις που έχουν δύο συλλαβές. 
Πχ. έ-να, για-γιά, Κώ-στας
Τρισύλλαβες είναι οι λέξεις που έχουν τρεις συλλαβές.
 Πχ. α-γό-ρι, κο-ρί-τσι, ντο-μά-τα
Πολυσύλλαβες είναι οι λέξεις που έχουν πάνω από τρεις συλλαβές.
 Πχ. πα-ρά-θυ-ρο, λα-χα-νό-κη-πος 

Ονομασία Συλλαβών

Ονομασία συλλαβών

Ανάλογα με τη θέση που έχει μια συλλαβή μέσα στη λέξη, ονομάζεται λήγουσα, παραλήγουσα και προπαραλήγουσα.

Λήγουσα λέγεται η τελευταία συλλαβή μιας λέξης: ποδήλατο, εφημερίδα, φυτρώνω

Παραλήγουσα λέγεται η προτελευταία συλλαβή μιας λέξης: ποδήλατο, εφημερίδα, φυτρώνω

Προπαραλήγουσα λέγεται η τρίτη από το τέλος συλλαβή μιας λέξης: ποδήλατο, εφημερίδα, φυτρώνω

Αρχική λέγεται η πρώτη συλλαβή μιας λέξης: ποδήλατο, εφημερίδα, φυτρώνω